Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: een paar jaar lang consequent kopen, je coins wegzetten en er over twintig of dertig jaar comfortabel van leven.De HODL-strategie — vasthouden, niet in paniek verkopen, de ruis negeren — werd in de vorige bullmarkten bijna een soort levensfilosofie. Maar 2026 voelt anders dan 2017 of 2021. De markt is groter, de regels strenger, en de risico’s zijn volwassener geworden.
Toch blijft de vraag die je aan de keukentafel hoort dezelfde: “Als ik dit gewoon laat staan… is dit dan mijn pensioen?” Voor sommigen is het een aanvulling op AOW en een (bescheiden) werkgeverspensioen. Voor anderen is het juist het plan B, omdat ze weinig vertrouwen hebben in klassieke pensioenopbouw of omdat ze later zijn begonnen. En er is ook een groep die het vooral spannend vindt, maar ergens hoopt dat de tijd het werk doet.
In dit artikel kijken we eerlijk naar de HODL-strategie in 2026: wat is er veiliger geworden, wat juist niet, en hoe maak je van “gewoon vasthouden” een plan dat je later niet wakker houdt. Niet als financieel advies, maar als journalistieke reality check met praktische handvatten en voorbeelden uit het echte leven.
De aantrekkingskracht van HODL als pensioenplan
HODL verkoopt zichzelf door de eenvoud. Je hoeft geen grafieken te lezen, geen technische analyse te leren en je laat je niet gek maken door elk gerucht op social media.Voor wie een druk leven heeft, voelt het als de meest realistische manier om überhaupt iets met crypto te doen zonder dat het een tweede baan wordt.
Er zit ook een emotionele laag onder. Veel mensen die rond 2020–2022 zijn ingestapt, hebben gezien hoe snel geld minder waard kan voelen door inflatie en hogere woonlasten. Een asset die “buiten het systeem” staat, of in elk geval niet door één centrale partij wordt uitgegeven, lijkt dan aantrekkelijk als lange termijn buffer.
En eerlijk is eerlijk: op lange tijdschalen heeft vasthouden bij sterke assets historisch vaak beter uitgepakt dan actief traden. Juist omdat de meeste particuliere beleggers zichzelf in de weg zitten: te laat kopen in euforie, te laat verkopen in paniek, en ondertussen kosten maken.
De mentale rust van een simpel plan
Een pensioenstrategie moet vol te houden zijn. Een plan dat leunt op dagelijkse aandacht, constante stress en “ik moet erbij zijn” is zelden duurzaam. HODL sluit aan bij het idee van periodiek inleggen, geduldig blijven en je leven gewoon leven.
Waarom “tijd in de markt” zo’n sterke factor is
Bij risicovolle assets speelt tijd een dubbele rol: je geeft jezelf ruimte om slechte momenten uit te zitten, maar je vergroot ook de kans dat je meerdere marktcycli meemaakt. Dat kan je gemiddelde aankoopprijs en je emotionele stabiliteit verbeteren — mits je niet over je eigen risicotolerantie heen stapt.
Wat er in 2026 fundamenteel is veranderd in de cryptomarkt
De cryptomarkt is niet meer de “wilde westen”-speeltuin die het ooit was. Institutionele partijen zijn zichtbaarder, de infrastructuur is professioneler en de regelgeving is in Europa een stuk concreter geworden. Tegelijk is het speelveld complexer: meer ketens, meer tokens, meer financiële producten en meer manieren waarop het mis kan gaan.
In 2026 is het verschil tussen “Bitcoin kopen en bewaren” en “een portfolio van DeFi-tokens, L2’s en yield-strategieën” enorm. Veel mensen noemen alles gemakshalve HODL, maar in de praktijk is het risico per assetcategorie totaal anders. Vasthouden van een volwassen asset is iets anders dan vasthouden van een hype-token dat afhankelijk is van één team en één narratief.
Ook security is veranderd. Hardware wallets en multisig zijn beter toegankelijk, maar aanvallen zijn slimmer. Denk aan deepfake-scams, social engineering en supply chain-risico’s. Je kunt in 2026 technisch alles goed doen en toch via een menselijk moment (haast, stress, vertrouwen) de mist in gaan.
Regels die het speelveld verscherpen
Meer regels betekenen niet automatisch meer veiligheid, maar ze veranderen wel de dynamiek. Exchanges moeten vaker transparanter zijn, sommige producten verdwijnen, en het wordt lastiger om “zomaar” overal bij te kunnen. Dat kan een voordeel zijn als het de rotte appels eruit drukt, maar het kan ook betekenen dat je minder vrijheid hebt dan je gewend was.
De markt is groter, maar niet per se stabieler
Een grotere markt klinkt alsof alles rustiger wordt. In werkelijkheid blijven crypto’s gevoelig voor sentiment, liquiditeit en macro-economie. Bovendien kan “groter” ook betekenen: meer verweven met traditionele markten, en dus vatbaarder voor brede risk-off bewegingen.
Het woord “veilig” betekent iets anders bij crypto dan bij pensioen
Als mensen vragen of HODL “veilig” is, bedoelen ze vaak: “Kan ik hier later op rekenen?” Bij pensioen draait veiligheid meestal om voorspelbaarheid: een maandelijkse uitkering, een wettelijke structuur, spreiding over veel beleggingen en een beheerder die (in theorie) professioneel risico stuurt.
Crypto werkt anders. Er is geen beloofde uitkering, geen automatische risicoreductie naarmate je ouder wordt, en geen vangnet als je zelf een verkeerde transactie tekent. Veiligheid is hier vooral: technische veiligheid (sleutels), tegenpartijveiligheid (waar staat het), marktrisico (prijs) en gedragsrisico (wat doe jij in stress).
Dat betekent niet dat het per definitie ongeschikt is als pensioenaanvulling. Maar je moet eerlijk zijn: je bouwt geen pensioenproduct, je bezit een volatiele asset. Als je daar een pensioenverhaal op plakt, moet je ook pensioenachtig nadenken over risico, horizon en scenario’s.
Vermogensopbouw is iets anders dan inkomenszekerheid
Veel HODL’ers focussen op “hoeveel kan het waard worden?” terwijl pensioen vooral gaat over “hoe leef ik ervan?”. Het moment dat je gaat onttrekken (verkopen) is net zo belangrijk als het moment dat je instapt. Zonder plan kan een daling precies op het verkeerde moment je hele verhaal onderuit halen.
Jij bent in crypto vaak je eigen pensioenuitvoerder
Dat klinkt stoer, maar het is ook een last. Je moet zelf beslissen over custody, erfelijkheid, belasting, spreiding en rebalancing. Wie dat negeert, loopt het risico dat “veilig vasthouden” in werkelijkheid een stapel losse aannames is.
De grootste risico’s voor HODL’ers die aan pensioen denken
Prijsrisico kennen we allemaal: crypto kan hard stijgen, maar ook hard dalen en lang laag blijven. Minder besproken zijn de risico’s die níet in de koersgrafiek staan. Bijvoorbeeld: de exchange waarop je coins staan gaat failliet, of je account wordt bevroren door een compliance-issue, of je raakt je 2FA kwijt.
Daarnaast heb je concentratierisico. Veel mensen “HODL’en” één of twee munten, omdat spreiding in crypto soms voelt als “meer gokjes”. Maar concentratie is prima zolang je het bewust doet en de consequenties kunt dragen. Als het je pensioen moet zijn, is onbewuste concentratie een sluipmoordenaar.
Een derde risico is narratief-veroudering. Sommige projecten zijn gebouwd op een hype die in 2026 simpelweg niet meer relevant is. Vasthouden werkt vooral wanneer er een sterke, blijvende vraag is en een ecosysteem dat zich blijft ontwikkelen. Dat is geen garantie, maar wel een filter dat veel “pension tokens” niet doorstaan.
Custody: de plek waar HODL vaak stukloopt
Bij pensioen denken mensen aan een betrouwbare instelling. Bij crypto moet je kiezen tussen zelf beheren (meer controle, meer verantwoordelijkheid) en uitbesteden (minder gedoe, meer tegenpartijrisico). De meeste rampscenario’s ontstaan doordat iemand die keuze niet bewust maakt.
Liquiditeits- en uitvoeringsrisico bij stress
Op papier kun je altijd verkopen. In de praktijk kun je tijdens extreme bewegingen te maken krijgen met hoge fees, overbelaste netwerken, slippage of tijdelijke beperkingen bij platforms. Als je later afhankelijk bent van onttrekkingen, is dat geen detail.
Volatiliteit is niet het probleem, timing wel
Volatiliteit hoort bij crypto, en voor jonge beleggers met een lange horizon is dat vaak te overzien. Het echte probleem ontstaat wanneer je onttrekkingsfase samenvalt met een diepe drawdown. Dat noemen we in de klassieke beleggingswereld sequence-of-returns risk: de volgorde van rendementen maakt uit.
Stel: je hebt op je 60e een mooi bedrag in crypto, je stopt (deels) met werken en je gaat elk jaar verkopen voor aanvulling op je inkomen. Als de markt in de eerste jaren van je pensioen hard daalt, verkoop je relatief veel units tegen lage prijzen. Dat kan je herstelvermogen blijvend beschadigen.
Daarom is “HODL tot pensioen” maar de helft van het verhaal. De andere helft is: hoe ga je van groei naar stabiliteit? En wanneer bouw je buffers die niet meeschommelen, zodat je niet gedwongen bent om op een slecht moment te verkopen?
Een buffer kan saaier zijn dan crypto, maar ook bevrijdend
Een cashbuffer of een defensievere component voelt soms als “misgelopen winst”. Maar als je het ziet als vrijheid om níet te hoeven verkopen tijdens een crash, krijgt het ineens een andere waarde. Zeker bij pensioen is vrijheid vaak belangrijker dan maximale groei.
Periodiek afbouwen is óók een strategie
Veel mensen kennen alleen periodiek aankopen (DCA), maar periodiek verkopen (DCA out) kan net zo verstandig zijn. Niet omdat je de top wilt timen, maar omdat je jezelf beschermt tegen één allesbepalend moment.
Regelgeving en toezicht: bescherming of extra onzekerheid?
In 2026 is het speelveld in Europa duidelijker geworden: aanbieders krijgen verplichtingen rond informatie, klantbescherming en bedrijfsvoering. Dat geeft beleggers meer houvast, maar het verandert ook de toegang tot bepaalde producten. Sommige platforms worden strenger, vragen meer documenten of beperken functionaliteit.
Voor pensioen-HODL’ers is de belangrijkste vraag: wat gebeurt er met mijn toegang en met mijn rechten als een platform zijn beleid wijzigt? Kun je nog zonder frictie opnemen, verplaatsen, of converteren? En wat gebeurt er bij een conflict of fraude?
Het is verstandig om ontwikkelingen niet alleen via crypto-influencers te volgen, maar ook via serieuze toezichtsbronnen. Een nuttige kapstok is bijvoorbeeld AFM Trendzicht 2026, waarin je de bredere financiële risico’s en trends kunt plaatsen naast je eigen plan.
Meer compliance kan jouw plan beïnvloeden
Een pensioenplan werkt alleen als het uitvoerbaar blijft. Als je strategie leunt op een platform dat later bepaalde klanten uitsluit, of op een product dat verboden wordt, dan heb je een operationeel risico. Dat is geen paniekpunt, maar wel iets om mee te rekenen.
Bescherming bestaat, maar niet zoals bij banken
Veel mensen verwarren toezicht met een garantie. Bij crypto heb je vaak geen depositogarantie en is het juridisch soms ingewikkeld wat er gebeurt bij een faillissement. Je moet dus extra kritisch zijn op hoe assets worden bewaard en gescheiden.
Custody in de praktijk: exchange, hardware wallet of iets ertussenin
Als je crypto als pensioen ziet, is “waar staat het?” minstens zo belangrijk als “wat koop ik?”. Een exchange is makkelijk en voelt vertrouwd, maar je geeft controle uit handen. Een hardware wallet geeft controle terug, maar vraagt discipline: backups, updates, veilige opslag, en de rust om niet impulsief te handelen.
Er zijn ook tussenvormen: custodians, multisig-diensten, of oplossingen waarbij je samen met een partij sleutels beheert. Dat kan aantrekkelijk zijn voor mensen die het zelf willen, maar niet alles alleen durven. Het nadeel is dat de complexiteit toeneemt: meer partijen, meer afspraken, meer potentiële faalpunten.
De beste keuze hangt vaak af van je persoonlijke situatie. Iemand die alleen woont en weinig affiniteit heeft met techniek, kan een andere afweging maken dan iemand die al jaren met digitale beveiliging werkt. “Het beste” bestaat niet; “het best passend” wel.
De onzichtbare risico’s van gemak
Gemak is vaak de vijand van robuustheid. Auto-login, één apparaat voor alles, recovery codes in je mailbox: het voelt efficiënt tot het misgaat. Pensioenvermogen vraagt om een volwassen veiligheidsniveau, ook als dat wat extra stappen kost.
Backups en herstel zijn belangrijker dan je denkt
Veel mensen regelen wel een hardware wallet, maar niet het herstelplan. Wat als je huis brandt? Wat als je telefoon weg is? Wat als je partner niets weet? HODL als pensioen betekent ook: nadenken over scenario’s waar je liever niet bij stilstaat.
Spreiding blijft saai, maar kan je nachtrust redden
In crypto wordt spreiding soms gezien als “verwarring”: nóg een munt om te volgen, nóg een wallet, nóg een risico. Toch is spreiding niet alleen een financiële truc; het is ook een psychologische. Als één positie je hele toekomst bepaalt, wordt elke koersbeweging persoonlijk.
Spreiding gaat bovendien verder dan “meerdere coins”. Het gaat ook om spreiding in tijd (gespreid kopen/verkopen), spreiding in bewaarvormen (niet alles op één plek), en spreiding in doelen (wat is voor later, wat is voor kansen, wat is voor zekerheid).
Voor veel mensen werkt een kern-satellietbenadering intuïtief: een kern met assets waarvan je gelooft dat ze de komende tien jaar relevant blijven, en een kleiner deel voor experimenten. Dat voorkomt dat één mislukte hype je hele pensioenverhaal raakt.
Bitcoin, Ethereum en “de rest” voelen hetzelfde, maar gedragen zich anders
Veel beginners gooien alles op één hoop: crypto is crypto. Maar als je vasthoudt voor de lange termijn, worden de verschillen pijnlijk zichtbaar. Bitcoin wordt vaak gezien als digitaal schaarste-asset; Ethereum als infrastructuurlaag met een eigen economische dynamiek. Altcoins en tokens kunnen weer afhankelijk zijn van één product, één community of één marketinggolf.
Dat betekent niet dat “de rest” per definitie slecht is. Het betekent wel dat je pensioenlogica niet automatisch past op ieder token. Een project kan technologisch interessant zijn, maar als er geen duurzame vraag is, geen gezonde tokenomics of een zwak governance-model, dan is “gewoon vasthouden” een gok met een lang lintje.
Een praktische manier om te kijken: kun je in twee zinnen uitleggen waarom dit over tien jaar nog waarde heeft, zónder dat je afhankelijk bent van “omdat het dan vast weer hype is”? Als dat niet lukt, is het misschien geen pensioen-asset maar een speculatieve positie.
Belastingen, administratie en de realiteit van ‘later’
Pensioen gaat niet alleen over opbouwen, maar ook over netjes houden. In Nederland speelt vermogensbelasting (box 3) een rol, en de manier waarop je je crypto administreert kan later veel stress schelen. Niet omdat iedereen een spreadsheet-fanaat moet worden, maar omdat je jezelf wilt kunnen verantwoorden.
Wie jarenlang op meerdere platforms handelt, wallets gebruikt en af en toe iets uitprobeert, krijgt al snel een rommelig spoor. Dat is irritant als je ooit moet aantonen wat van jou is, of als je erfgenamen het moeten uitzoeken. Een pensioenstrategie is gebaat bij eenvoud en documentatie.
Ook het moment van verkoop kan fiscale impact hebben. Denk aan de samenstelling van je vermogen op peildata, of aan de praktische vraag: “Hoe zet ik dit later om naar euro’s op een manier die soepel en controleerbaar is?” Dat klinkt saai, maar later ben je blij dat je het vroeg hebt doordacht.
Maak je plan begrijpelijk voor ‘toekomst-jij’
Wat vandaag logisch voelt, is over tien jaar vergeten. Een mapje met kerninformatie (wat heb ik waar, waarom, en hoe kom ik erbij) is geen paranoia maar volwassen vermogensbeheer.
Houd het aantal plekken beperkt
Hoe meer exchanges, wallets en bridges, hoe groter de kans op fouten. Voor pensioen-HODL werkt “minder maar beter” vaak verrassend goed.
De rol van stablecoins en renteproducten is in 2026 dubbel
Stablecoins voelen voor veel mensen als de brug tussen crypto en “normaal geld”. Ze kunnen handig zijn om tijdelijk risico te parkeren of om later gefaseerd uit te keren. Maar stablecoins zijn geen spaarrekening. Ze hebben uitgifte- en tegenpartijrisico, en ze zijn afhankelijk van regelgeving en de kwaliteit van reserves.
Daarnaast zijn renteproducten en “earn”-programma’s volwassen geworden, maar ook selectiever. Waar je vroeger overal hoge percentages zag, is de markt in 2026 kritischer: rendement komt ergens vandaan. Soms uit leningen, soms uit marktstrategieën, soms uit prikkels die kunnen opdrogen.
Als je crypto als pensioen gebruikt, is het verstandig om rendement niet te verwarren met zekerheid. Een stabiel ogende yield kan een verborgen risico dragen dat pas zichtbaar wordt bij stress in de markt. Voor pensioen wil je juist dat stressmomenten niet alles tegelijk breken.
Een vergelijking die helpt: pensioenlogica vertalen naar crypto
Veel discussies blijven hangen in meningen: “Bitcoin is de toekomst” versus “het is allemaal casino”. Handiger is om crypto langs pensioenprincipes te leggen. Niet om crypto in een pensioenfonds te veranderen, maar om je eigen gedrag en keuzes scherper te krijgen.
Onderstaande vergelijking is geen oordeel, maar een manier om te zien waar de grootste gaten zitten als je HODL als pensioen inzet. Je ziet meteen: de winstkans kan groot zijn, maar de uitvoering vraagt meer zelfdiscipline dan mensen vaak verwachten.
| Onderwerp | Klassiek pensioen (globaal) | Crypto HODL als pensioenaanvulling |
|---|---|---|
| Doel | Inkomenszekerheid | Vermogensgroei; inkomen moet je zelf organiseren |
| Risicosturing | Automatisch (lifecycle, spreiding) | Handmatig; je moet zelf herwegen en afbouwen |
| Bewaring | Uitvoerder/bewaarbank | Jijzelf of een platform; sleutelbeheer is cruciaal |
| Bescherming | Regels, toezicht, soms buffers | Beperkter; afhankelijk van structuur en tegenpartij |
| Uitkering | Maandelijks, voorspelbaar | Onvoorspelbaar; je verkoopt wanneer jij besluit |
| Erfelijkheid | Geregeld via pensioenregeling | Moet je expliciet regelen (toegang, instructies) |
Scenario’s die je in 2026 serieus moet doorrekenen
De grootste fout bij pensioen-denken is plannen alsof alles “gemiddeld” loopt. In werkelijkheid voelt later vooral als een reeks uitzonderingen: een periode van werkloosheid, een scheiding, ziekte, een verhuizing, of een paar jaar waarin de markt tegenzit. Daarom loont het om scenario’s te schetsen die je niet wilt, maar wel kunt overleven.
Denk aan een scenario waarin crypto vijf jaar zijwaarts beweegt. Of waarin er een 70% daling komt precies rond het moment dat je minder gaat werken. Of waarin een platform waar je op vertrouwde plotseling strengere voorwaarden invoert. Als je plan dan nog steeds “oké” is, heb je iets robuusts.
Het helpt om vragen te stellen als: hoeveel maanden kan ik mijn vaste lasten betalen zonder crypto te verkopen? Welke minimumwaarde heb ik nodig om mijn doelen te halen? En wat doe ik als mijn overtuiging wankelt?
De beste plannen hebben een ‘noodrem’
Niet in de zin van paniek verkopen, maar in de zin van: afspraken met jezelf. Wanneer neem je winst? Wanneer reduceer je risico? Wanneer stap je over op een defensiever pad? Een noodrem is geen gebrek aan vertrouwen, maar een vorm van volwassenheid.
Maak ruimte voor het leven dat ertussen komt
Een pensioenplan dat alleen werkt als je dertig jaar lang niets onverwachts meemaakt, is geen plan. Juist omdat crypto extra grillig is, wil je flexibiliteit inbouwen.
Gedrag is het onderschatte pensioenrisico bij crypto
De meeste mensen verliezen niet door techniek, maar door gedrag. Te veel inzetten wanneer het goed voelt, te weinig wanneer het spannend wordt. Of toch “even traden” met het pensioenpotje omdat je denkt dat je de markt nu wél begrijpt. HODL klinkt als passiviteit, maar het is eigenlijk een actieve keuze om je emoties niet aan het stuur te laten.
In 2026 is de informatiestroom harder dan ooit. Een pushmelding kan je hele dag kleuren. Een influencer kan je in vijf minuten overtuigen dat jouw asset “dood” is of dat je nu “moet bijladen”. Als je pensioen eraan hangt, is dat mentaal zwaar.
Het helpt om grenzen te trekken: hoe vaak check je je portfolio? Welke bronnen vertrouw je? En met wie kun je nuchter praten als je jezelf verliest in angst of euforie? Een goed gesprek met iemand die je met beide voeten op de grond houdt, is soms waardevoller dan de perfecte entry.
Een praktische route naar een ‘pensioenwaardige’ HODL-strategie
Als HODL je basis is, kun je het pensioenwaardiger maken door het minder fragiel te maken. Dat begint met helderheid: wat is het doelbedrag, wat is de tijdshorizon, en welk deel van je totale vermogen is dit? Crypto als pensioen werkt zelden goed als het een alles-of-niets verhaal is.
Daarna komt structuur: periodiek inleggen, bewust spreiden, duidelijke bewaarstrategie, en momenten waarop je evalueert zonder elke dag te wikken en te wegen. Je hoeft niet elk kwartaal te schuiven, maar één of twee vaste evaluatiemomenten per jaar kunnen veel rust geven.
Ten slotte komt de vertaalslag naar later: een plan om (deels) af te bouwen, een bufferstrategie, en afspraken over erfelijkheid. Dat klinkt zwaar, maar het is juist wat “HODL” verandert van hopen naar plannen.
Kleine afspraken maken het groot vol te houden
Een simpele regel als “ik verkoop nooit impulsief, alleen op een vooraf gepland moment” kan je redden in een paniekweek. Pensioen draait niet om één briljante actie, maar om honderden kleine goede keuzes.
Laat je strategie met je leeftijd meebewegen
Wat je op je 30e kunt dragen, is niet automatisch slim op je 58e. Een HODL-strategie die pensioen serieus neemt, verandert langzaam mee: minder afhankelijk van één koers, meer gericht op stabiliteit en uitvoerbaarheid.
Uiteindelijk is de vraag niet of HODL in 2026 “veilig” is in absolute zin — die veiligheid bestaat niet in een markt die zo beweeglijk is en waarin jij zelf een groot deel van de verantwoordelijkheid draagt. De echte vraag is of jouw versie van HODL volwassen genoeg is om tegen een stootje te kunnen: technisch, financieel én mentaal. Wie crypto als pensioenaanvulling ziet en daar net zo zorgvuldig mee omgaat als met een huis, een gezin of een carrière, vergroot de kans dat vasthouden later niet voelt als een gok, maar als een keuze waar je met rustige ogen op terugkijkt.
FAQ
Is het verstandig om crypto als enige pensioen te gebruiken?
Meestal niet. Crypto kan een krachtige aanvulling zijn, maar als enige pijler is het risico groot door volatiliteit, operationele risico’s (custody) en het ontbreken van voorspelbare uitkering. Een mix met buffers en andere vermogensvormen geeft meer stabiliteit.
Welke crypto is het meest geschikt om lang vast te houden?
Dat hangt af van je risicoprofiel, maar in de praktijk kiezen lange termijn beleggers vaak voor assets met de langste trackrecord, hoogste liquiditeit en het sterkste ecosysteem. Belangrijker dan de “naam” is dat je een duidelijke, duurzame reden ziet waarom het over tien jaar nog relevant is.
Wat is het grootste risico van HODL’en voor pensioen?
Niet alleen de koersdaling, maar vooral gedwongen verkoop op een slecht moment. Als je onttrekkingsfase samenvalt met een bearmarkt, kan dat je vermogen langdurig aantasten. Daarom is een buffer- en afbouwplan essentieel.
Moet ik mijn crypto op een exchange laten staan of zelf bewaren?
Een exchange is gebruiksvriendelijk, maar geeft tegenpartijrisico. Zelf bewaren geeft controle, maar vraagt discipline en een goed herstelplan. Voor pensioenvermogen kiezen veel mensen voor een oplossing die veiligheid en uitvoerbaarheid combineert, bijvoorbeeld (deels) zelfbeheer met duidelijke backups en procedures.
Hoe voorkom ik dat ik emotioneel verkeerde beslissingen neem?
Werk met vaste regels: periodiek inleggen, vaste evaluatiemomenten en vooraf bepaalde grenzen voor winstnemen of risicoreductie. Beperk daarnaast je blootstelling aan paniek- en hypebronnen, en zorg dat je met iemand nuchter kunt sparren als de markt extreem beweegt.
